Deve tabanı (Monstera) bakımı

Deve tabanı, Meksika'dan Panama'ya kadar uzanan bölgenin tırmanıcı bir bitkisidir. Evde sert doğrudan güneş olmadan orta-parlak ışık, üstteki üçte biri kuruyunca sulanan zengin ve süzek bir harç, sıcaklık ve biraz nem ister. Büyüyen bitkiye tırmanacağı bir destek ver. ASPCA, kedi ve köpekler için toksik olarak listeler. NC State Extension

Işık

NC State Extension, deve tabanının doğrudan güneş yerine orta düzey aydınlığı sevdiğini söylüyor. Doğu ya da batı penceresinden biraz geride bir yer veya güneş huzmesinin yaprakların üzerinde durmadığı aydınlık bir oda çoğu zaman uygundur. Alacalı çeşitler düz yeşil olanlardan daha çok ışık ister. NC State Extension

Olgun bir bitkide yarıksız yapraklar ya da pencereye doğru eğilen uzun çıplak gövdeler ışığın az olduğuna işaret edebilir. Yeri gözlemlemek için ışık rehberine bak.

Sulamadan önce kontrol

İyice sula, sonra bir sonraki sulamadan önce harcın üstten yaklaşık dörtte biri ile üçte birinin kurumasını bekle. 20 cm derinliğindeki bir saksıda bu, yalnızca yüzeye değil birkaç santimetre aşağıya bakmak demek. Harca nazikçe batırdığın tahta bir şiş işe yarar: üstüne nemli parçacıklar yapışıyorsa bekle. NC State Extension

Suladıktan sonra fazla suyu süzdür ve dış saksıyı boşalt. Sabit takvim yerine kontrolün neden daha iyi olduğunu sulama rehberi anlatıyor.

Harç ve saksı

Organik maddesi bol ama iyi süzülen bir harç ve delikli bir saksı kullan. Deve tabanı büyüyebilir; kökler sıkıştığında ilkbaharda saksı değiştir ve çok büyük bir saksıya değil, ölçülü bir boya geç. Yosun çubuğu ya da sağlam bir destek ekle: doğada tırmanır ve desteklenen gövdeler genellikle daha büyük yaprak verir.

Nem ve sıcaklık

Yaklaşık 16–29 °C arasındaki ılık sıcaklıkları ve yüksek nemi sever. Kuru evlerde NC State nemlendirici veya çakıllı tepsi öneriyor. Soğuk cereyandan ve kaloriferden uzak tut. NC State Extension

Besleme

İlkbahar ve yazın etiketteki dozda dengeli bir saksı bitkisi gübresi ver, kışın ara ver. Solmuş ya da kökleri ıslak ve zarar görmüş bir bitkiyi gübreleme.

Sık görülen sorunlar

Harç ıslakken sararan alt yapraklar: yeniden sulamadan önce drenajı ve kökleri kontrol et.
Kahverengi, kuru lekeler: doğrudan güneşte duruyorsa güneş yanığı olabilir.
Kabuklu bitler: NC State eğrelti kabuklu bitini yaygın bir zararlı olarak sayıyor; gövdelere ve yaprak altlarına bak.

Sararan yaprak kontrolleri bütün tabloya bakmana yardım eder.

Çoğaltma

NC State gövde çeliği ve daldırmayı öneriyor. Çeliğin bir boğumu, tercihen bir hava kökü olmalı. Sıcak ve aydınlık bir yerde suda ya da nemli harçta köklendir. Budama ve saksı değişimini ilkbaharda yap. NC State Extension

Evcil hayvanlar ve insanlar

ASPCA Animal Poison Control Center, deve tabanını çözünmeyen kalsiyum oksalatlar nedeniyle kedi ve köpekler için toksik olarak listeler. Saydığı belirtiler ağızda tahriş, ağız, dil ve dudaklarda yoğun yanma ve tahriş, aşırı salya, kusma ve yutma güçlüğüdür. NC State, özsuyun cildi tahriş edebileceğini ekliyor. Evcil hayvanın bitkiyi çiğnerse bir veterinere veya hayvan zehir danışma hizmetine başvur. İnsanlarda zehirlenme şüphesinde Türkiye'de 114 UZEM'i ara. Bu genel bilgidir; veteriner veya tıbbi tavsiye değildir.

Sık sorulan sorular

Deve tabanımın yaprakları neden yarıksız?

Genç yapraklar çoğunlukla bütündür. Yarıklar genellikle olgunluk, yeterli ışık ve tırmanabilen bir gövdeyle gelir.

Deve tabanı bir filodendron mu?

Hayır. Bazen “yarık yapraklı filodendron” adıyla satılır ama Monstera cinsindendir.

Gövdedeki uzun kahverengi kökler ne?

Hava kökleri. Onları desteğe ya da harca yönlendir; birden çoğunu kesme.