Kısa yanıt
Bir şey uygulamadan önce zararlıyı tanı. Yaprakların altına, gövdeler boyunca ve yaprağın gövdeye bağlandığı yerlere bak, büyüteç kullan ve gördüğünün fotoğrafını çek. Bitkiyi ayır, en az zararlı adımla başla (silmek, durulamak, budamak, sulama alışkanlığını değiştirmek) ve bir ürünü yalnızca o zararlı için ev bitkilerinde kullanılmak üzere etiketlenmişse, etiketteki talimata tam olarak uyarak kullan. Minnesota Üniversitesi Extension: ev bitkisi zararlıları
İlaçla değil, teşhisle başla
Zararlı gibi görünen pek çok sorun aslında zararlı değildir. Sarı yapraklar, kahverengi uçlar ve yaprak dökümü sulamadan, ışıktan ve sıcaklıktan da kaynaklanır. Iowa State, böcekleri suçlamadan önce yetiştirme koşullarının bitkiye uygun olup olmadığına bakmayı ve sayılar henüz azken erken davranmayı öneriyor. Iowa State Üniversitesi Extension: ev bitkisi zararlıları
Buraya fotoğraf eklemedik. Zararlıyı tanımak doğru ve yakın çekim görüntüler gerektirir; her bölümde bağlantı verdiğimiz kurumsal sayfalardaki fotoğraflardan yararlan ya da bölgendeki bir ziraat danışmanından veya bitki kliniğinden yardım iste.
Mantar sinekleri
Ne görürsün: harcın üstünde koşturan ya da saksıların çevresinde yavaşça uçan, çoğu 3–4 mm boyunda, koyu gri-kahverengi küçük sinekler. Larvaları beyazımsıdır, başları siyahtır ve harcın içinde yaşar.
Ne yaparlar: erginler bitkiye zarar vermez, yalnızca rahatsız eder. Larvalar esas olarak mantarlar ve çürüyen organik maddeyle beslenir; yine de zaman zaman fidelere ve genç çeliklere zarar verebilir. Nemli harçla ilişkilidirler. RHS: mantar sinekleri
En az zararlı adımlar: yeniden sulamadan önce harcın bitkiye uygun seviyeye kadar kurumasını bekle ve tabakları boşalt. Sarı yapışkan tuzaklar erginleri yakalar ve sayının azalıp azalmadığını gösterir. Minnesota Üniversitesi Extension: ev bitkisi zararlıları Sinekler geri geliyorsa saksının suyu iyi geçirip geçirmediğine bak; fazla mı suladın, az mı? rehberine göz at.
Kırmızı örümcek
Ne görürsün: yapraklarda ince benekler veya matlaşmış, bronzlaşmış renk; yoğun bulaşmada ince ağlar. Akarların kendisi çok küçüktür. Kontrol için bir yaprağı beyaz bir kâğıdın üzerine hafifçe vur ve kâğıtta hareket eden küçük noktalara bak. Minnesota Üniversitesi Extension: ev bitkisi zararlıları
Ne yaparlar: yaprak hücreleriyle beslenirler; yapraklar rengini ve canlılığını kaybeder.
En az zararlı adımlar: bitkiyi ayır ve bitki kaldırabiliyorsa yaprakları, alt yüzleri de dahil, ılık suyla durula. Çok etkilenen yaprakları kopar. Böcek öldürücü sabunlar ve bahçecilik yağları, etikete uygun kullanıldığında iç mekân için seçenekler arasındadır. Minnesota Üniversitesi Extension: ev bitkisi zararlıları
Unlu bit
Ne görürsün: yaprak koltuklarında, yaprak kınlarında ve birbirine sarılan gövdelerin arasında toplanan, beyaz pamuk gibi mumsu bir tabakayla kaplı küçük böcekler. Ardından yapışkan bal özü ve siyah fumajin görülebilir. RHS: iç mekân bitkilerinde öz emen böcekler
Ne yaparlar: bitki özsuyunu emer ve bitkiyi zayıflatırlar. Dar yerlere saklandıkları ve mumsu tabakaları onları koruduğu için temizlemek zordur.
En az zararlı adımlar: küçük bir bulaşmada Michigan State Üniversitesi Extension, alkole batırılmış bir kulak çubuğunu tek tek böceklere, yaprağa değil böceğe dokundurarak sürmeyi öneriyor. Önce küçük bir alanda dene, bitkiyi ayrı tut ve düzenli olarak yeniden kontrol et. Michigan State Üniversitesi Extension: unlu bit Yoğun bulaşmış bitkileri atmak çoğu zaman daha iyidir. Iowa State Üniversitesi Extension: ev bitkisi zararlıları
Kabuklu bit
Ne görürsün: yaprakların alt yüzünde orta damar ve ana damarlar boyunca ve gövdelerde, hareket etmeyen küçük, kabarık, kahverengi veya gri çıkıntılar. Yapışkan bal özü sık görülen bir ipucudur. RHS: iç mekân bitkilerinde öz emen böcekler
Ne yaparlar: özsuyuyla beslenir, sararmaya ve sürgün kurumasına yol açabilirler. Maryland Üniversitesi Extension: ev bitkisi böcekleri
En az zararlı adımlar: az sayıdaysa tek tek ayıkla veya nazikçe kazı; yoğun bulaşmış sürgünleri buda. Genç ve hareketli yavruları görmek zor olduğundan bir iki haftada bir yeniden kontrol et.
Trips
Ne görürsün: yapraklarda gümüşi veya soluk benekli lekeler, bazen minik koyu noktalar ve şekli bozulmuş yeni sürgünler. Böcekler ince uzun ve çok küçüktür, genellikle yaprak altlarında daha çoktur. RHS: iç mekân bitkilerinde öz emen böcekler
En az zararlı adımlar: bitkiyi ayır, çok lekelenmiş yaprakları veya çiçekleri kopar ve izlemek için yapışkan tuzak kullan. Tripsi kendisinden çok bıraktığı hasardan fark etmek daha kolaydır; harekete geçmeden önce büyüteçle doğrula. UC IPM: ev bitkisi sorunları
Önlem ve takip
- Yeni bitkileri bir iki hafta ayrı tut; varsa zararlıların ortaya çıkmasına zaman tanı. Minnesota Üniversitesi Extension: ev bitkisi zararlıları
- Her kontrol ve sulamada yaprakların altına bak.
- Tarihi, zararlıyı, ne yaptığını ve bir hafta sonra ne gördüğünü not et.
- Kontrolü tekrarla: tek bir müdahale zararlıyı nadiren tamamen temizler.
Ürünler, etken maddeleri ve yasal kullanım koşulları ülkeden ülkeye değişir. Doz vermiyoruz: güvenilir tek talimat, satın aldığın ürünün etiketidir. Ürünleri çocuklardan ve evcil hayvanlardan uzak tut. Biri yutarsa bir doktora veya veterinere başvur; Türkiye’de insanlarla ilgili zehirlenmelerde 114 Ulusal Zehir Danışma Merkezi’ni (UZEM) arayabilirsin. Bu genel bilgidir; veteriner veya tıbbi tavsiye değildir.
Bitkinin yaprakları da sararıyorsa sararan yapraklarda neye bakmalı rehberini de uygula. Yazdan sonra içeri alınan bitkiler ek kontrol ister; ev bitkileri için sonbahar düzeni yazımıza bak.
Evinde kedi veya köpek varsa yeni bitki seçmeden önce ev bitkileri ve evcil hayvanlar rehberimizi de oku.
Sık sorulan sorular
Mantar sineği varsa fazla mı suluyorum?
Çoğu zaman harç fazla uzun süre ıslak kalıyordur, ama her zaman değil. Başka bir şeyi değiştirmeden önce harcı ve drenajı kontrol et.
Neem yağı veya bulaşık deterjanı kullanmak güvenli mi?
Evde hazırlanan karışımların standart bir oranı yoktur ve bazıları yapraklara zarar verebilir. Ev bitkileri için etiketlenmiş bir ürün test edilmiş talimatlarla gelir; onlara uy.
Bitkiyi atmalı mıyım?
Zararlı yaygınsa ve sürekli geri geliyorsa tek bir bitkiyi atmak diğerlerini koruyabilir. Bu kararı ilk panikte değil, dikkatli bir incelemeden sonra ver.
Kaynaklar ve ek okuma
- University of Minnesota Extension: houseplant pests
- Iowa State University Extension: insect pests of houseplants
- RHS: fungus gnats
- RHS: indoor plants, sap-feeding insects
- Michigan State University Extension: mealybugs
- University of Maryland Extension: indoor plant insects
- UC IPM: houseplant problems
Genel rehberliktir; teşhis değildir. Bitkinin türünü ve yetişme koşullarını dikkate al.